ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെ ഇന്ത്യയിൽ ആളിപ്പടർന്ന ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ കനൽ ഊതിവീർപ്പിച്ച പോരാളിയാണ് മംഗൾ പാണ്ഡെ. ഭാരതീയരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ മുറിപ്പെടുത്തിയ ബ്രിട്ടീഷ് നയങ്ങൾക്കെതിരെ ആദ്യം തോക്കുയർത്തിയ ഈ ധീരദേശാഭിമാനി, ഇന്നും വിപ്ലവവീര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
രക്തം ചിന്തിയ ബൈശാഖി: ജാലിയൻ വാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊലയുടെ ചരിത്രം
ആദ്യകാല ജീവിതം
1827 ജൂലൈ 19ന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ബലിയ ജില്ലയിലെ നാഗ്വ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് മംഗൾ പാണ്ഡെ ജനിച്ചത്. 1849ൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ബംഗാൾ ആർമിയിൽ അദ്ദേഹം സൈനികനായി ചേർന്നു. ബാരക്പൂരിലെ 34-ാം ബംഗാൾ നേറ്റീവ് ഇൻഫൻട്രിയിലെ പട്ടാളക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
മൊയ്റാംഗ്: ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ ആദ്യമായി ത്രിവർണ്ണ പതാക പാറിച്ച വിപ്ലവഭൂമി
വിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കം
ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളത്തിൽ അക്കാലത്ത് പുതുതായി നടപ്പിലാക്കിയ എൻഫീൽഡ് റൈഫിളുകളാണ് വിപ്ലവത്തിന് പെട്ടെന്നുള്ള കാരണമായത്. ഈ തോക്കുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തിരകളുടെ (cartridges) ആവരണം പശുവിന്റെയും പന്നിയുടെയും കൊഴുപ്പുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന വാർത്ത സൈനികർക്കിടയിൽ പരന്നു. ഈ പൊതികൾ പല്ലുകൊണ്ട് കടിച്ചുപൊളിച്ചു വേണമായിരുന്നു തോക്കിൽ നിറയ്ക്കാൻ. ഇത് ഹിന്ദു-മുസ്ലീം സൈനികരുടെ മതവികാരത്തെ വ്രണപ്പെടുത്തി.
1857 മാർച്ച് 29-ന് ബാരക്പൂരിൽ വച്ച് മംഗൾ പാണ്ഡെ ഈ വെടിയുണ്ടകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും തന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥരായ ബ്രിട്ടീഷ് ഓഫീസർമാരെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. സഹപ്രവർത്തകരോട് തന്നോടൊപ്പം ചേരാൻ അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഈ സംഭവം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലുടനീളം വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.
രക്തസാക്ഷിത്വം
മേലുദ്യോഗസ്ഥരെ ആക്രമിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് മംഗൾ പാണ്ഡെയെ സൈനിക കോടതി വിചാരണ ചെയ്യുകയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നതിലും പത്ത് ദിവസം മുമ്പേ, 1857 ഏപ്രിൽ 8ന് ബാരക്പൂരിൽ വച്ച് അദ്ദേഹത്തെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ തൂക്കിലേറ്റി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം സൈനികർക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമാവുകയും അത് 1857ലെ മഹത്തായ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് (Sepoy Mutiny) നയിക്കുകയും ചെയ്തു.
ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം
മംഗൾ പാണ്ഡെ ഉയർത്തിയ പ്രതിഷേധം കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ രോഷമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഭാരതീയർ അനുഭവിച്ചുപോന്ന അടിമത്തത്തിനെതിരെയുള്ള ആദ്യത്തെ പരസ്യമായ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബലിദാനമാണ് പിന്നീട് ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യവാഞ്ഛയ്ക്ക് ഊർജ്ജം പകർന്നത്.
മംഗൾ പാണ്ഡെ ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു വിപ്ലവത്തിന്റെ വിത്തായിരുന്നു.
ഇന്ന് ഇന്ത്യ ആസ്വദിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകിയ രക്തസാക്ഷികളിൽ മുൻനിരയിൽ തന്നെയാണ് മംഗൾ പാണ്ഡെയുടെ സ്ഥാനം. ഓരോ ഏപ്രിൽ 8ഉം ആ ധീരസ്മരണ പുതുക്കാനുള്ള ദിനമാണ്.