മാസങ്ങൾ നീണ്ട പശ്ചിമേഷ്യൻ സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ സമാധാന കരാർ അന്തിമഘട്ടത്തിലേക്ക്. ‘ഇസ്ലാമാബാദ് മെമ്മോറാണ്ടം’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ചട്ടക്കൂട് ഉടമ്പടി ഒപ്പുവെക്കുന്നതോടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി ഉടൻ തുറന്നുകൊടുക്കുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. പാകിസ്താന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടക്കുന്ന ഈ ചർച്ചകളിൽ ഡിജിറ്റൽ ഒപ്പുവെക്കലിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ പൂർത്തിയായതായി പാക് പ്രധാനമന്ത്രി ശഹ്ബാസ് ശരീഫും സ്ഥിരീകരിച്ചു.
എന്നാൽ, കരാർ ഒപ്പുവെക്കുന്ന കൃത്യമായ സമയക്രമത്തെച്ചൊല്ലി ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നും ഭിന്നസ്വരങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ച (ജൂൺ 14) തന്നെ കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമാകുമെന്ന് ട്രംപ് അവകാശപ്പെടുമ്പോൾ, കൂടുതൽ ജാഗ്രത വേണമെന്നും വരും ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഒപ്പുവെക്കൽ ഉണ്ടാകൂ എന്നുമാണ് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിലപാട്.
കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകളും പുതിയ വിവരങ്ങളും:
1. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കൽ:
കരാർ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതോടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള ചരക്കുനീക്കം പൂർണ്ണമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടും. ആഗോള വിപണിയിലെത്തുന്ന എണ്ണയുടെ അഞ്ചിലൊന്നും കടന്നുപോകുന്ന ഈ പാത തുറക്കുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര ഊർജ്ജ മേഖലയ്ക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാകും. ട്രാൻസിറ്റ് ചെയ്യുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ‘സർവീസ് ചാർജ്’ ഈടാക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്ന ഇറാന്റെ ആവശ്യവും ചർച്ചകളിലുണ്ട്.
2. ഉപരോധങ്ങളിലെ ഇളവും സാമ്പത്തിക പാക്കേജും:
അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ കടുത്ത സാമ്പത്തിക-നാവിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് വരുത്താൻ യുഎസ് തയ്യാറായേക്കും. ഇറാന്റെ എണ്ണ, പെട്രോകെമിക്കൽ കയറ്റുമതിക്കുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനൊപ്പം, വിവിധ വിദേശ ബാങ്കുകളിൽ മരവിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ ശതകോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ആസ്തികൾ ഉപാധികളോടെ വിട്ടുനൽകാനും ധാരണയുണ്ട്.
3. 60 ദിവസത്തെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ:
സമാധാന അന്തരീക്ഷം നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും 60 ദിവസത്തെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ ഉടമ്പടി പാലിക്കും. ഈ കാലയളവിൽ ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ പരിധിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള സാങ്കേതികതല ചർച്ചകൾ പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
വിപണിയിലെ പ്രതിഫലനം
സമാധാന ചർച്ചകൾ അനുകൂലമായി പുരോഗമിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ രാജ്യാന്തര വിപണിയിൽ ക്രൂഡോയിൽ വില ബാരലിന് 90 ഡോളറിന് താഴേക്ക് കൂപ്പുകുത്തി. യുദ്ധഭീതി ഒഴിഞ്ഞതോടെ ഇന്ത്യൻ വിപണി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഗോള ഓഹരി സൂചികകൾ വലിയ മുന്നേറ്റമാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്.







