ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ മുഖ്യ ശിൽപി, ലോകം കണ്ട മികച്ച സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, സാമൂഹിക വിപ്ലവകാരി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ ഡോ. ഭീംറാവു റാംജി അംബേദ്കറുടെ ജന്മദിനമാണ് ഏപ്രിൽ 14. ഇന്ത്യയിൽ ഈ ദിവസം ‘അംബേദ്കർ ജയന്തി’യായും ‘സമാനതാ ദിവസ്’ (Equality Day) ആയും ആഘോഷിക്കുന്നു.
1891 ഏപ്രിൽ 14-ന് മധ്യപ്രദേശിലെ മൗവിലായിരുന്നു അംബേദ്കറുടെ ജനനം. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ജാതീയമായ വിവേചനങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. എന്നാൽ തടസ്സങ്ങളെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ മറികടക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. വിദേശ സർവകലാശാലകളിൽ നിന്ന് ഇക്കണോമിക്സിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയ ആദ്യ ഭാരതീയരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
അയിത്തത്തിനും ജാതിവിവേചനത്തിനുമെതിരെ അംബേദ്കർ നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങൾ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. “പഠിക്കുക, സംഘടിക്കുക, പ്രക്ഷോഭിക്കുക” എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യം. ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും തുല്യ അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പ്രയത്നിച്ചു. 1927-ലെ ‘മഹദ് സത്യാഗ്രഹം’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പോരാട്ട വീര്യത്തിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ നിയമമന്ത്രിയായിരുന്നു അംബേദ്കർ. ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയുടെ ഡ്രാഫ്റ്റിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ ഭാരതത്തിന്റെ ഭരണഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ജാതി-മത-ലിംഗ ഭേദമന്യേ എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും തുല്യനീതി ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു ഭരണഘടന അദ്ദേഹം നമുക്ക് സമ്മാനിച്ചു.
അംബേദ്കർ ഒരു നിയമവിദഗ്ദ്ധൻ മാത്രമല്ല, മികച്ച ഒരു സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ കൂടിയായിരുന്നു. റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയങ്ങൾ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ സ്വത്തവകാശം, തൊഴിൽ സമയം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.
”ഒരു ജനതയുടെ പുരോഗതി അളക്കുന്നത് ആ സമൂഹത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പുരോഗതി നോക്കിയാണ്” എന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. 1956-ൽ അദ്ദേഹം ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചു. 1990-ൽ രാജ്യം അദ്ദേഹത്തിന് മരണാനന്തര ബഹുമതിയായി ‘ഭാരതരത്ന’ നൽകി ആദരിച്ചു. അംബേദ്കറുടെ ചിന്തകളും ആശയങ്ങളും ഇന്നും ഭാരതത്തിന്റെ ജനാധിപത്യത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ചാലകശക്തിയാണ്. ഓരോ അംബേദ്കർ ജയന്തിയും സമത്വമുള്ള ഒരു സമൂഹത്തിനായി നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു
